Europan Nederland

Locaties

Publieke en private partijen, zowel gemeenten als corporaties en ontwikkelaars, kunnen deelnemen aan Europan door het beschikbaar stellen van een prijsvraaglocatie.
Het thema van de Europan 11 luidt 'Resonance Between Territories and Ways of Life'. In het Nederlands is dit vertaald naar 'De resonantie van gebieden en leefstijlen'. Naar aanleiding van de locaties die voor de prijsvraag worden aangeboden, zal een aantal subthema's worden geformuleerd. In Nederland kunnen per prijsvraagronde maximaal zes prijsvraaglocaties worden aangeboden.

Locaties dienen te bestaan uit een studie- en een plangebied. Het studiegebied moet mogelijkheden bieden voor een stedenbouwkundige visie, waarin diverse gebouwen, openbaar gebied en landschappelijke elementen onderdeel van de opgave vormen. Binnen het studiegebied is het plangebied gelegen waarvoor een architectonisch ontwerp wordt gevraagd. Aan het beschikbaar stellen van een locatie zijn kosten verbonden.

Europan 11-locatie in Deventer
Europan 11-locatie in Deventer

Tijdschema

De planning van prijsvraag en de ontwikkeling van de locatie moeten op elkaar aansluiten; zodra de prijswinnaars bekend zijn, moeten deze opdracht kunnen krijgen voor de verdere uitwerking van hun plannen.
Omdat de prijsvraag tweejaarlijks plaatsvindt, staat het tijdschema vast:

  • Even jaren (lente t/m winter): voorbereiding prijsvraag (verzamelen locaties, etc.)
  • Oneven jaren (lente): start prijsvraag, nationale informatiemarkt, locatiebezoeken deelnemers
  • Oneven jaren (zomer): inleveren plannen
  • Oneven jaren (winter): jurering en bekendmaking resultaten
  • Even jaren (lente): nationale en lokale activiteiten, tentoonstellingen, publicatie, debatten, afronding prijsvraag

Prijsvraagmateriaal

De deelnemende locaties stellen voorafgaand aan de start van de prijsvraag materiaal beschikbaar voor de deelnemers. Dit materiaal bestaat uit teksten met gedetailleerde informatie over de stad, de locatie en de context, evenals tekeningen en foto's die noodzakelijk zijn voor het maken van een ontwerp.
Deze informatie wordt door Europan Nederland verwerkt en toegankelijk gemaakt voor de prijsvraagwebsite; de website waarmee de ontwerpers kunnen deelnemen aan de prijsvraag.

Inleveren plannen Europan 11
Inleveren plannen Europan 11

Informatiemarkt

Aan het begin van de inschrijvingsperiode van een nieuwe prijsvraagronde wordt in Nederland een informatiemarkt georganiseerd voor potentiële deelnemers. Tijdens deze dag worden alle Nederlandse locaties gepresenteerd door de beschikbaarstellers en is er gelegenheid tot het stellen van vragen. Ook zijn er lezingen en discussies over het thema en worden de overeenkomsten tussen Europan en de beschikbaarstellers van de locaties ondertekend.

Informatiemarkt Europan 11 © Peter Molog
Informatiemarkt Europan 11 © Peter Molog

Overeenkomst

Tussen Europan Nederland en de partijen die locaties beschikbaar stellen wordt een overeenkomst gesloten waarin de wederzijdse afspraken met betrekking tot de prijsvraag en het realisatietraject zijn vastgelegd. Dit betreft onder andere de door Europan te verrichten werkzaamheden, het deelnamebedrag dat door de beschikbaarstellende partij(en) dient te worden opgebracht en de deelname door vertegenwoordigers van locaties aan nationale en internationale bijeenkomsten en evenementen.

Daarnaast wordt door de partijen die locaties beschikbaar stellen een intentieverklaring ondertekend, waarin de intentie wordt uitgesproken dat met de winnaars een realisatietraject zal worden ingegaan.

Locatievertegenwoordigers Almere ondertekenen de overeenkomst met Europan. © Peter Molog
Locatievertegenwoordigers Almere ondertekenen de overeenkomst met Europan. © Peter Molog

Locatiebezoeken

Europan Nederland organiseert tijdens de inschrijfperiode locatiebezoeken voor de deelnemers. Samen met vertegenwoordigers van de locatie kunnen deelnemers over de locatie wandelen en vragen stellen. Een verslag van elk locatiebezoek wordt op deze website gepubliceerd, zodat ook de deelnemers die niet in staat waren om bij het locatiebezoek aanwezig te zijn de tijdens het bezoek verstrekte informatie hebben.

Locatiebezoek Almere
Locatiebezoek Almere

Internationaal

Voorafgaand aan de prijsvraag, halverwege de jurering en na de prijsvraag vinden internationale ontmoetingen plaats. Discussies en uitwisseling van ervaringen in workshops en discussiefora staan daarin centraal. Tijdens deze bijeenkomsten, die steeds in een andere Europese stad plaatsvinden, ontmoeten de vertegenwoordigers van de circa zestig locaties elkaar.
Naast de workshops en discussies staan ook altijd architectuurexcursies op het programma.
Een unieke kans voor gemeenten en opdrachtgevers om zich internationaal te profileren en het internationale netwerk uit te breiden.

Europan 11 Cities & Juries Forum in Oslo
Europan 11 Cities & Juries Forum in Oslo

Jury en jurering

In elk land wordt een jury samengesteld. De leden van de jury worden benoemd door de nationale organisatie en goedgekeurd door de internationale organisatie van Europan.

Elke jury bestaat uit negen leden en minimaal twee vervangende juryleden die geen enkele binding hebben met de locaties:


  • een vertegenwoordiger van de overheid of een landelijke instelling
  • twee vertegenwoordigers van opdrachtgevende partijen
  • vier architecten
  • twee deskundigen


Ten minste drie juryleden moeten uit het buitenland afkomstig zijn. 


De jury komt twee keer, op verschillende momenten bijeen. Tijdens de eerste bijeenkomst wordt bekeken of de plannen overeenkomen met het thema van de prijsvraagronde, en wordt maximaal twintig procent van de inzendingen geselecteerd op basis van de kwaliteit van de ideeën. Tijdens de tweede bijeenkomst wordt gekeken naar het innovatieve karakter van de inzendingen, wordt bekeken of de geselecteerde plannen passen binnen de context van de locaties waarvoor ze zijn ingezonden en worden de prijswinnende plannen aangewezen.

Tussen de eerste en tweede bijeenkomst vindt het internationale Forum van Jury's en Steden plaats. Tijdens dit forum worden de geselecteerde inzendingen van alle landen bijeengebracht en thematisch bediscussieerd met juryleden en locatievertegenwoordigers.

De Europan 11-jury aan het werk. © Theo bos
De Europan 11-jury aan het werk. © Theo bos

Publicaties

Na elke prijsvraagronde maakt Europan Nederland een verzorgde en inhoudelijke publicatie met daarin locatiebeschrijvingen, de resultaten, interviews met de winnaars en essays van betrokkenen.
Daarnaast verzorgt het Europese secretariaat de publicatie van een Europese catalogus waarin alle Europese resultaten thematisch gepresenteerd worden.

Tentoonstelling

Na de bekendmaking van de winnaars organiseert Europan Nederland een tentoonstelling waarin de Nederlandse locaties en alle inzendingen te zien zijn. De prijswinnaars en de bijzondere vermeldingen krijgen extra aandacht in de tentoonstelling.

De Europan 11-tentoonstelling in het NAi. Ontwerp Martine Mathijsen. Foto: Mike Bink
De Europan 11-tentoonstelling in het NAi. Ontwerp Martine Mathijsen. Foto: Mike Bink

Lokale activiteiten

Om ook op de prijsvraaglocaties zelf draagvlak te creëren voor de prijswinnende plannen, en om de discussie over de specifieke problemen op een locatie op gang te brengen, organiseert Europan Nederland in de deelnemende steden tentoonstellingen, debatten en discussieavonden. De lokale activiteiten worden door de gemeente en/of opdrachtgever, in samenwerking met Europan én het lokale architectuurcentrum, georganiseerd.

Europan 11-winnaars tijdens het debat in Leeuwarden. © Peter Molog
Europan 11-winnaars tijdens het debat in Leeuwarden. © Peter Molog